Sámi pedagogalaš fágabeaivvit 2020 – prográmma

2020 Sámi pedagogalaš fágabeivviid fáddán lea «Sámi mánáid ja nuoraid bajásšaddandilli, giella ja teknologiija.”

Gaskavahkku 22.04.2020
Fáddá: Mánát ja giella

08.00 Registreren ja gáffe

09.00 Bures boahtin
SEAF bokte

09.10 Kultuvrralaš oassi

09.20 Rahpan
Sámedikki ráđđeláhttu Mikkel Eskil Mikkelsen bokte

09.30 Buresboahtin Guovdageidnui
sátnejođiheaddji Hans Isak Olsen bokte

09.35 Sámi mánáid ja nuoraid bajásšaddan dilit
Mánáidáittardeaddji Inga Bejer Engh

10.05 ON mánáidkonvenšuvdna. Sámi mánáid vuoigatvuođat
ON mánánidkonvenšuvdnas leat sierra vuoigatvuođat mat gullet mánáide. Mánáin leat sierra vuoigatvuođat danne go sii darbbašit sierra suoddjalusdoaimmaid ja áittardeami dan dihte go sii leat unnibut ja psyhkalaččat eai leat vel laddan. ON mánáidkonvenšuvdna lea oassi Norgga lágas, ja danin lea Norga geatnegahtton čuovvut mánáidkonvenšuvnna. Mánáidkonvenšuvdna fatmmasta buot mánáid Norggas, máiddai sámi mánáid. Mánáidkonvenšuvnnas leat algoálbmotmánát namuhuvvon sierra mii dohkkeha ahte algoálbmotmánát darbbašit sierralagan doaimmaid mat fuolahit sin vuoigatvuođaid.
seniorráđđeaddi Risten Birje Steinfjell, Redd barna


10.20 Boddu

10.40 Obbalaččat áŋgiruššat mánáid ja nuoraid
prošeaktajođiheaddji Ragnhild Buljo, Guovdageainnu suohkan/NAV

11.05 Eallimis birget. Movt mánáidgárdi ja skuvla sáhttá bargat dainna
Norgga beale fágaođastus, mii mearriduvvui 2019 čavčča ja čađahuvvo 2020 mielde, deattuha mánáid ja nuoraid psyhkalaš dearvvašvuođa ja birgema, earret eará fágaidrasttideaddji fáttá “Álbmotdearvvašvuohta ja eallimis birget” bokte. Dát logaldallan deattuha manin lea deaŧalaš ahte sámi mánát ja nuorat ohppet hálddašit eallima ja psyhkalaš dearvvašvuođa sámi vuolggasajis.
Psykologa Margrethe Bals Utsi ja Anne Lene Turi Dimpas SANAG (Sámi našuvnnalaš gealbobálvalus – psyhkalaš dearvvašvuođasuddjen ja gárrendilledikšu)


11.30 Beaiveborran

12.30 Máŋggagielatvuohta ja eatnigielvuđot oahppan
seniorráđđeaddi Espen Egeberg, Statped

13.15 Giellalokten
Sámedikki višuvdna lea ahte sámegielat galget leat lunddolaš, servodatguoddi ja ealli gielat. Mii háliidit ahte buot sámegielain galget buorit vejolašvuođat ovdánit, ja ahte min giellapolitihkka váikkuha sámegielaid stuorrumii ja ovdáneapmái. Das dieđusge váldá vuolggasaji iešguđetge giellaguovlluid gielladilis. Giellaloktema ulbmil lea loktet sámegielaid olles servodagas. Min vuođđooaidnu lea ahte sámegiella ja dárogiella galget leat ovttadássásaš ja ovttaárvosaš gielat. Joksan dihte dakkár ulbmila de ferte buot servodatsurggiin leat giellaáŋgiruššan. Giellalokten galgá čájehit čielga geainnu giellapolitihkas, ja dan mihttun lea olahit servodagas bistevaš rievdama. Strategiijat leat viidát, ja čájehit Sámedikki ollislaš ja sektorrasttideaddji giellapolitihka boahttevaš jagiid. Das leat ollu konkrehta doaimmat iešguđet servodatsurggiin.
Sámedikki bokte


13.40 Čájáhusat
Sámi lohkanguovddáš, SEAD/Statped, Ovttas, Sámi allaskuvla, Sámi ofelaččat, Lágádusat, NetSam, Redd barna, Mánáidáittardeaddji, duojárat

14.15 Boddu

14.30 Paralleallaoasit:

  1. Sámi mánáidgárddiid metodat giellaoahppamisSámi mánáidgárddiid metodat giellaoahppamis. Suoma beal Sámis leat mánáidgárddit ja giellabeasit bokte seailluhan ja ealáskahttán sámegiela mánáin ja nuoraid. Dan logaldallamis beassat gullat movt sii leat bargan, makkár doaimmat ja hástalusat leat, ja mainna leat lihkostuvvan, ja váhnemiid vuordámušaid ja váikkuheami birra. 
    mánáidgárdde jođiheaddji Marikaisa Laiti, Anár

  2. Fágaođastus
    Sámedikki vuođđooahpahusa fágajođiheaddji Brita Oskal Eira

  3. Kártenreaiddut
    seniorráđđeaddit Kirsten Wirkola ja Tor Persen, SEAD/Statped

15.15 Paralleallaoasit

  1. Juoigan ja muitaleapmi mánáidgárddis
    Juoigi ja ovdaskuvlaoahpaheaddji Anne Lise Varsi, Deatnu
  2. Juoigan ja muitaleapmi vuođđoskuvllas

    Juoigan ja muitaleapmi leat sihke árbevirolaš sámi gulahallanvuogit ja sámi dáiddalaš albmoneamit. Mánáidgárddiid rámmaplána deattuha mánáid njálmmálaš giellaovdáneami ja gulahallama ja sámi mánáidgárddit galget ovdánahttit dáid sámi vuolggasajis.

    Musihkka lea guovddáš fága hápmemis, kulturipmárdussii ja identitehtaovdáneapmái. Sámi njálmmálaš árbevierut lea oassi oahppoplánas sámegiella vuosttašgiellan.  Oahpahusa árvovuođus boahtá ovdan ahte sámi skuvla galgá láhčit dili nu ahte oahppit ožžot oahpahusa mas sámi árvvut ja sámegiella, sámi kultuvra ja servodateallin lea vuođđun.Dát parallealla oasit čájehit ovdamearkkaid bokte movt juoigamiin ja muitalemiin sáhttá bargat oahpahusas.
    allaskuvlalektor Ánte Mihkkal Gaup, Guovdageaidnu

  3. Juoigan ja muitaleapmi joatkkaskuvllas
    oahpaheaddji ja girječálli Karen Anne Buljo, Áltá

16.00 Loahpaheapmi guhtege paralleallaoasis

16.15 Busse Juhlsii

17.15 Busse Juhlsas Thon hotellii

19.00 Gaskabeaivvit, ja guoimmuheapmi Thon hotellas

Duorastaga 23.04.2020
Fáddá: Teknologiija sámi mánáidgárddis ja skuvllas

09.00 Digitaliseren mánáidgárddis ja skuvllas
Sámedikki bokte

09.30 Fátmmasteaddji teknologiijageavaheapmi mánáidgárddis ja skuvllas
Miriam Modasli ja Oda Bøthun, Statped 

10.10 Boddu

10.30 Paralleallaoasit:

  1. Digitála reaiddut mánáidgárddisLešguđetlágan digitála reaiddut mánáidgárddis mas deattuhuvvo programmeren ja ovttasbargu. Movt sáhttet programmerendoaimmat doarjjan mánáid doabaipmárdussii ja sátnevuorkái?vuosttášlektor Maria Dardanou ja universitehtalektor Torstein Unstad, UiT

  2. Minecraft diibmoplánas
    Statped
  3. Konteaksta
    Berit Merete Nystad Eskonsipo, Giellatekno, UiT

12.00 Beaiveborran

13.00 Paralleallaoasti

  1. Hutkkálaččat geavahit digitála reaidduid mánáidgárddis

    Movt sáhttit mánáidgárddis heivehit nu ahte mánát besset digitála reaidduid bokte guorahallat, stoahkat ja oahppat? Dán kurssas oahpásnuvvat dárogielat appaide “Spesielle ord” (earenoamáš sánit) ja “Spesielle historier” (earenoamáš muitalusat). Mii váldit vuođu mánáidgárddiid Rámmaplánas go guovdilastit dasa movt dáid appaid sáhttit atnit oahppandilálašvuođas, ja movt digitála reaiddut sáhttet doarjjan heiveheapmái ja fátmmasteapmái. Mii ávžžuhit ovdagihtii viežžat appaid, muhto lea maid vejolaš čuovvut kurssa appaid haga.
    Aina K. Lindbak, Ida E. Harviken ja Ellen-Marit Oskal Gaup, Statped

  2. Skuvlačála skuvllas
    Sámi lohkanguovddáža jođiheaddji Berit Anne Bals Baal ja SEAD jođiheaddji John Marcus Kuhmunen bokte
  3. Jierbmetelefovdna pedagogalaš reaidun
    Dálá fiehttotelefovnnaid sáhttá geavahit máŋgga láhkái. Dát oassi deattuha movt fiehttotelefovnna sáhttá atnit oahpahusas. Oasseváldit ohppet movt telefovnnain sáhttá filbmet ja dasto redigeret ja čuohppat gova/jiena. Buohkain berre leat mielde iežaset telefovdna.
    Liv Inger Somby, journalisttaoahpu fágakoordináhtor Sámi allaskuvllas

14.00 Vuolgga/Buorre mátki ruoktot

Sámi pedagogalaš fágabeaivvit lágiduvvojit Diehtosiiddas, Guovdageainnus

Dieđit ovdal njukčamánu 15.beaivvi.