6-16 jahkásaččaid giella

Skrinen lea dat álkimus ja jođáneamus vuohki identifiseret mánáid geat dárbbašit viidáseappot gielalaš kártemii. 6-16 jahkásaččaid giella ii leat dohkálaš ávnnas mearridit diagnosa. Teastta gáržžiduvvon viidodaga vuođul ii sáhte geassit dárkilis konklušuvnnaid oahppi gielalaš nanusvuođas dahje rašisvuođas. 6-16 jahkásaččaid giella sáhttá, ja berre, geavahuvvot álgofuomášeaddjin dasa ahte galggašii go oahppi čielggaduvvot viidáseappot.

Sii geat teastta galget hálddašit, berrejit leat hájánan čađahit standardiserejuvvon teasttaid. Sii fertejit áddet teastta ulbmila ja diehtit mo teastabohtosiid galgá geavahit.

Statped lea buvttadan dan dárogillii ja Sámi erenoamášpedagogalaš doarjalus (SEAD) lea heivehan dan davvisámegillii 2011:s. Teasta lea standardiserejuvvon sámegillii.

Sámediggi lea ruđalaččat dorjon prošeavtta. 

Geahččaleapmi lea divvojuvvon 2026:s.

Skrineneteasta mainna iská gaskal 6 ja 16 jahkásaš mánáid ja nuoraid gielalaš gálggaid.

Skrinen sáhttá addit ávkkálaš dieđuid olbmuide geat barget ohppiiguin geat dárbbašit liige heivehemiid. Dat sáhttet leat juogo logopedat, psykologat, erenoamášpedagogat, oahpaheaddjit ja eará fágaolbmot.

Skrinenteasttas lea manuála ja teastaárka.

Maid 6-16 jahkásaččaid giella iská:

• oanehisáiggemuittu oasseteasttain Sátnegealda.
• gielalaš doahpagiid ovdáneapmi iskojuvvo guvttiin oasseteasttain, namalassi: Vuostálasvuođat ja Sátnemáhttu
• gielalaš muittu ja doabaovdáneami oasseteasttain Cealkkamuitu

Dát njeallje oasseteastta čájehit buoremusat erohusa mánáin ja nuorain geain leat giellaváttut ja sis geain eai leat giellaváttut.

Lassi oasseteasttat leat:

• Lohkanleaktu, go ii válde vuhtii oahppi lohkanleavttu, muhto eanet dan ahte oahppis leat stuorra erohusat gaskkal giellagálggaid ja lohkanleavttu.
• Grammatihkka – mánát geat skorejit vuollel gaskameari dán oasseteasttas, sáhttet vásihit váttisvuođaid báhkkodit njálmmálažžat ja čálalažžat, ja sis sáhttet maid leat váttisvuođat lohkánáddejumiin.

6-16 jahkásaččaid giella vuolggabáiki lea ahte lea oktavuohta gielalaš oanehisáiggi muittus ja nákca ráhkadit gielalaš doahpagiid. Viidáset jáhkit mii ahte máná fonologalaš diđolašvuođa ovdáneapmi, sin grammatihkalaš ovdáneapmi ja sin lohkan ovdáneapmi dáhpáhuvvá dego ovttasdoaibma gaskkal bargomuittu ja sátneovdáneami. Dát jáhkku hukse vuođu go galgá árvvoštallat teastta validitehta.