6-16 jahkásaččaid giella
6-16 jahkásaččaid giella lea skrinenteasta gielalaš gálggaide mainna sáhttá identifiseret dárbbu viidáset gielalaš kártemii.
6-16 jahkásaččaid giella
Skrineneteasta mainna iská gaskal 6 ja 16 jahkásaš mánáid ja nuoraid gielalaš gálggaid.
Skrinen sáhttá addit ávkkálaš dieđuid olbmuide geat barget ohppiiguin geat dárbbašit liige heivehemiid. Dat sáhttet leat juogo logopedat, psykologat, erenoamášpedagogat, oahpaheaddjit ja eará fágaolbmot.
Skrinen lea dat álkimus ja jođáneamus vuohki identifiseret mánáid geat dárbbašit viidáseappot gielalaš kártemii. 6-16 jahkásaččaid giella ii leat dohkálaš ávnnas mearridit diagnosa. Teastta gáržžiduvvon viidodaga vuođul ii sáhte geassit dárkilis konklušuvnnaid oahppi gielalaš nanusvuođas dahje rašisvuođas. 6-16 jahkásaččaid giella sáhttá, ja berre, geavahuvvot álgofuomášeaddjin dasa ahte galggašii go oahppi čielggaduvvot viidáseappot.
Sii geat teastta galget hálddašit, berrejit leat hájánan čađahit standardiserejuvvon teasttaid. Sii fertejit áddet teastta ulbmila ja diehtit mo teastabohtosiid galgá geavahit.
- oanehisáiggemuittu oasseteasttain Sátnegealda.
- gielalaš doahpagiid ovdáneapmi iskojuvvo guvttiin oasseteasttain, namalassi: Vuostálasvuođat ja Sátnemáhttu
- gielalaš muittu ja doabaovdáneami oasseteasttain Cealkkamuitu
Dát njeallje oasseteastta čájehit buoremusat erohusa mánáin ja nuorain geain leat giellaváttut ja sis geain eai leat giellaváttut.
Lassi oasseteasttat leat:
- Lohkanleaktu, go ii válde vuhtii oahppi lohkanleavttu, muhto eanet dan ahte oahppis leat stuorra erohusat gaskkal giellagálggaid ja lohkanleavttu.
- Grammatihkka – mánát geat skorejit vuollel gaskameari dán oasseteasttas, sáhttet vásihit váttisvuođaid báhkkodit njálmmálažžat ja čálalažžat, ja sis sáhttet maid leat váttisvuođat lohkánáddejumiin.
6-16 jahkásaččaid giella vuolggabáiki lea ahte lea oktavuohta gielalaš oanehisáiggi muittus ja nákca ráhkadit gielalaš doahpagiid. Viidáset jáhkit mii ahte máná fonologalaš diđolašvuođa ovdáneapmi, sin grammatihkalaš ovdáneapmi ja sin lohkan ovdáneapmi dáhpáhuvvá dego ovttasdoaibma gaskkal bargomuittu ja sátneovdáneami. Dát jáhkku hukse vuođu go galgá árvvoštallat teastta validitehta.
Skrinenteasttas lea manuála ja teastaárka. Statped lea buvttadan dan dárogillii ja Sámi erenoamášpedagogalaš doarjalus (SEAD) lea heivehan dan davvisámegillii 2011:s. Teasta lea standardiserejuvvon sámegillii.
Sámediggi lea ruđalaččat dorjon prošeavtta.
Geahččaleapmi lea divvojuvvon 2026:s.
Guoskevaš resurssat
20 gažaldaga giellagálggaid birra
Skrinenávnnas mainnan beassá mihtidit mánáid ja nuoraid giellagálggaid, mo sii oamastit govusvuogádagaid ja mo sin oktavuođat earáide leat.
Sámegiela impressiiva morfololagaš teasta (SIM)
Kártenreaidduin SIM sáhttá pedagoga guorahallat movt sámegielat mánát ipmirdit dihto grammatihkalaš hámiid.
Doabaoahppan – Bagadus strukturerejuvvon doabaoahppama birra mánáide ja ohppiide
Bagadusas čilgejuvvo movt sáhttá systemáhtalaččat bargat doabaoahppamin, sihke mánáidgárddis ja skuvllas.