Movt álgit molssaevttolaš ja lassi gulahallamiin (MLG)?

Juohkehaš dárbbaša giela vai ovdána. Go hupmangiella ii leat doarvái, de lea dehálaš álgit molssaevttolaš ja lassi gulahallamiin (MLG) – ja ii leat goassege menddo maŋŋit álgit.

31. March 2026 09:48

Tema:

Molssaevttolaš ja lassi gulahallan

Gulahallat eará vugiin go njálmmálaš giela bokte gohčoduvvo molssaevttolaš ja lassi gulahallamin, mii oaniduvvo MLG:n. MLG lea giella ja vuohki ovdanbuktit iežas sutnje gii dan dárbbaša. Go hupmangiella ii leat doarvái, de lea dehálaš álgit MLG:in.

Gulahallan, giella, hupman

Gulahallan sisttisdoallá sihke gielalaš ja ii-gielalaš ovdanbuktimiid nugo rumašgiella, čujuhanlihkastagaid ja mimihka. Giella lea symbolaid ja njuolggadusaid vuogádat mii geavahuvvo olbmuid gaskasaš gulahallamii, ja hupman/mearkagiella/MLG/čállingiella lea hápmi mainna giella ovdanbuktojuvvo.

Iešguđetlágan MLG-hámit

MLG:s leat iešguđetlágan hámit, ja lea dehálaš válljet ovdanbuktinvugiid mat heivejit olbmui. Veahkehis gulahallan lea gulahallanvuohki mas olmmoš ii geavat veahkkeneavvuid. Dát sáhttet leat giehtamearkkat ja čujuhanlihkastat nugo čujuhit geahčastagain dahje gieđain. Go ieš máhttá buvttadit ovdanbuktimiid, de lea giella álkit olámuttos ja fleksibel.

Danne lea dávjá heivvolaš ahte olbmot geat dárbbašit MLG ja geain lea vejolašvuohta dan dahkat, ohppet giehtamearkkaid ja čujuhanlihkastagaid maid earát birrasis ipmirdit.

Veahkkegulahallamis geavaha iešguđetlágan veahkkeneavvuid ovdanbuktit iežas. Veahkkeneavvuin ovddastuvvo giella gráfalaš symbolaiguin dahje čállagiin. Olbmuide geain leat heajos oaidnu, sáhttet taktiila symbolat leat heivvolaččat. Symbolaid sáhttá ordnet fáddátávvalii, gulahallangirjjiide ja hupmanmašiinnaide.

Go geavaha máŋga MLG-hámi oktanaga, de lassána vejolašvuohta ahte olmmoš ipmirduvvo ja beassá ovdanbuktit iežas iešguđet dilálašvuođain ja oktavuođain.

Giellabiras

Jus MLG galgá sáhttit ovdánit duohta giellan, de fertejit máŋgasat olbmo fierpmádagas aktiivvalaččat geavahit dan – ii dušše okta rávesolmmoš dahje fágaolmmoš. Ovttaahkásaččat ja earát lagasbirrasis sáhttet leat dehálaš giellamodeallat ja gulahallanguoimmit, ja daid galgá váldit mielde olbmo giellabirrasii. MLG oahppá seammá láhkai go eará gielaid – ovttasdoaimmas earáiguin, modellerema, geardduheami ja mearkkašahtti geavaheami bokte.

Lea dehálaš hupmat MLG:in árgabeaivvis. Geavat olbmo ovdanbuktinvuogi aktiivvalaččat stoahkamis, rutiinnain ja ovttasdoaibmamis. Ráhkat einnostahtti diliid main lea sadji ovdanbuktit iežas ja váikkuhit birrasa.

Giella lea dan birra ahte oidno, ipmirduvvo ja oažžu vejolašvuođa váikkuhit. MLG lea čoavdda sosiála oassálastimii ja oktavuođaide – iige dušše “reaidu” mii deavdá dárbbuid. Leage dulka ja doarjjaolmmoš, muhto atte maiddái saji olbmui gulahallat iešheanalaččat. Buohkain lea juoga maid dadjat. Mii dat lea, eat dieđe ovdal go sii leat ožžon vejolašvuođa ovdanbuktit iežaset!

Ane positiiva vuordámušaid

Min vuordámušat dasa maid olbmot sáhttet ja maid sis lea vejolašvuohta oahppat, váikkuhit ollu dasa man guhkás sii sáhttet olahit iežaset gulahallanovdáneamis. Danne mis ferte álo leat jáhkku dasa ahte olbmuin geain leat giella- ja gulahallanváttisvuođat, lea návccat oahppat ovdanbuktit iežaset.

Go mii jáhkkit ahte MLG-geavaheaddjit sáhttet oahppat, de mii ipmirdit ahte sidjiide ferte addit vejolašvuođaid gulahallat ja ahte oahpahus das lea dárbbašlaš. Go mis leat positiiva vuordámušat, de dat váikkuha dasa movt mii válljet MLG ektui. Dat veahkeha min ipmirdit ahte mii fertet addit olbmui beassama sániide ja alfabehtii, ja oahpahit sutnje movt dan galgá geavahit. Jáhkku olbmo nákcii gulahallat ja oahppat gohčoduvvo dávjá “unnimus váralaš navddus”. Dát mearkkaša ahte lea ollu váráleabbo ahte eai leat vuordámušat iige bargat maidege go jáhkkit olbmo gelbbolašvuhtii ja álgit geavahit MLG

Movt beasat viidáseappot?

Ane vuordámušaid ahte MLG-geavaheaddji sáhttá gulahallat ja oahppat.
Álgge dainna mas olmmoš berošta go álggát MLG:in.
Álgge Movt beasat viidáseappot?
MLG:in árgabeaivvis, ja hukse vásáhusaid.
Ráhkat plána mas leat mihttomearit, doaibmabijut ja ovddasvástádusat – ja váldde mielde kártema vuođđun.
Bargga fágaidgaskasaččat: Váldde fárrui ovddasteddjiid, PP-bálvalusa, ja vejolaččat ergoterapevtta ja fysioterapevtta.
Geavat gelbbolašvuođa mii lea du birrasis – ja ale bala váldit oktavuođa ságastallat.

Har du noen spørsmål?

Hos spør oss-tjenesten kan du drøfte og få råd i spesialpedagogiske spørsmål. Vi retter oss først og fremst mot PP-tjenesten, men du kan også ta kontakt om du jobber i barnehage eller skole. Er du foresatt, kan vi hjelpe deg med å finne fram i det spesialpedagogiske støttesystemet.

Spør oss