Molssaevttolaš ja lassi gulahallan (MLG)

MLG lea molssaevttolaš ja ja lassi gulahallama oanádus. MLG lea olbmuid giella geain áibbas dahje muhtun muddui váilu doaibmi hupman. Mihttomearrin lea ahte olmmoš beassá ovdanbuktit sávaldagaid, dárbbuid, jurdagiid ja dovdduid, ja oassálastit sosiála doaimmaide ja oahppamii. MLG sisttisdoallá buot gulahallanvugiid mat dorjot dahje bohtet hupmama sadjái. Dát sáhttá leat geavahit mimihka ja čujuhanlihkastagaid, veahkkegiela, taktiila mearkkaid ja symbolaid, gráfalaš symbolaid ja čállaga.

MLG lea relevánta buot ahkásaš olbmuide geain leat hástalusat geavahit hupmama gulahallamii. Dát sáhttá leat eamidiagnosaid geažil nugo cerebral parese, autisma, iešguđetlágan syndromat, doaimmashehttejupmi dahje bohciidan vihki. Dárbu geavahit MLG sáhttá leat gaskaboddosaš dahje bissovaš. Muhtumat geavahit MLG hupmama lassin, earáide fas dat lea váldogulahallanvuohki.

Mánáin, ohppiin ja rávesolbmuin geain oalát dahje muhtun muddui váilu doaibmi hupman, lea vuoigatvuohta geavahit MLG ja oažžut dárbbašlaš oahpahusa MLG geavaheamis. Dát guoská sihke mánáidgárddiide, vuođđoskuvlii ja joatkkaskuvlii ja rávesolbmuidoahpahussii. Vuoigatvuohta vuođđuduvvá mánáidgárdeláhkii § 39, ja oahpahusláhkii § 11-12 ja § 19-7

Geahča maid dieđuid Udir.no siiddus

Gulahallan lea vuođđun buot oahppamii ja dasa ahte sáhttá oassálastit ja leat mielde ovddideamen fátmmasteaddji searvevuođa. Go mánáin ja ohppiin oalát dahje muhtun muddui váilu doaibmi hupman, de sii sáhttet olgguštuvvot. MLG:in beassá gillii, sihke ipmirdit ja ipmirduvvot. MLG addá vejolašvuođa váikkuhit iežas árgabeaivái, čájehit máhtu, oažžut ustibiid ja oassálastit stoahkamii, doaimmaide ja bargui. MLG váikkuha giellaovdáneapmái, kognitiiva ovdáneapmái ja psykososiála loaktimii. Eará sániiguin, MLG lea čoavdda oahppamii ja oassálastimii.

Álget nu árrat go vejolaš, dii oahppabehtet geavahit MLG go geavahehpet dan árgabeaivvis. Álget mearkkašahtti dilálašvuođain gos olmmoš lea movttiidahtton gulahallat. Dás lea sáhka fállat beassama gulahallamii – ii ge vuordit gálggaid.

MLG:s leat iešguđetlágan hámit, ja daid ferte válljet dan vuođul mii heive ovttaskas olbmui. Muhtun MLG-geavaheaddjit ovdanbuktet iežaset rumašgielain ja čujuhanlihkastagaiguin. Muhtumat geavahit veahkkegiela, taktiila mearkkaid, taktiila symbolaid, gráfalaš symbolaid dahje čállet báhpárii dahje hupmanmašiidnii. Máŋggas geavahit iešguđetlágan MLG-hámiid dárbbuid dahje dili vuođul mas sii leat.

Váilevaš gelbbolašvuohta ja eahpesihkarvuohta gulahallanguimmiid gaskkas, dahje ahte gulahallanveahkki ii leat olámuttos, sáhttá hehttet MLG buori geavaheami. Okta sivva sáhttá leat ahte gulahallanguoimmit eai hálddaš MLG-geavaheaddji gulahallanvuogi. Eará sivva sáhttá leat ahte gulahallanveahkki lea “lávkkas” dahje váldojuvvo atnui dušše erenoamáš dilálašvuođain. Goalmmát sivva sáhttá leat ahte leat vuollegis vuordámušat MLG-geavaheaddjái. Jus galgá lihkostuvvat, de ferte jáhkkit ahte olbmos lea juoga dadjamuš – ja ahte lea guldalan veara.