Visuelle dåarjoe skuvlesne
Visuelle dåarjoe maahta vihkele årrodh sjïehteladtemisnie learoehkidie mej DLD. Dïhte maahta viehkiehtidh struktuvrem jïh veanhtadihksvoetem sjugniedidh aarkebiejjien, jïh buerebe goerkesem ööhpehtimmesne vedtedh.
Hijven visuelle dåarjoe maahta learohkem viehkiehtidh guarkedh jïh mujhtedh, seamma tïjjen goh learohke asta toelhkestidh jïh gïetedalledh dam mij jeahtasåvva. Njaalmeldh bïevnesi mohte, mij gaarvene dan varke lea jeahtasovveme, visuelle dåarjoe jåarhka. Visuelle elemeenth maehtieh aaj dam mij abstrakte, vielie konkreete darjodh, naakede mij maahta vihkele årrodh learoehkidie mah gïeline tjabreminie.
Visuelle dåarjoe maahta learoehkasse buerebe eaktoeh vedtedh bïevnesh guarkedh jïh gïetedalledh, seamma tïjjen goh nuepide lissehte dååjresem
åadtjodh meatan årrodh jïh feerhmesovvedh.
Lissine visuelle dåarjoe maahta viehkiehtidh byjreskidie organiseeredh jïh buerebe bijjieguvviem åadtjodh. Visuelle dåarjoe ij leah ajve nuhteligs maanide mej DLD, men maahta viehkine årrodh gaajhkide maanide.
Guktie visuelle dåarjoe maahta struktuvrem jih veanhtadihksvoetem sjugniedidh
Maanah mej DLD jïjnjem sov barkoefaamoste nuhtjieh gïelem guarkedh. Visuelle dåarjoe maahta bijjieguvviem biejjien bijjelen vedtedh, jïh darjodh guktie learohke maahta aelhkebelaakan vaaksjoehtidh, guktie vielie barkoefaamoste maahta åtnasovvedh raaktan gïelese. Daate faamosne dovne skuvletïjjen jïh AEÖ:sne.
- Biejjiesoejkesje guvviejgujmie mejtie tjåanghkan beaja learohken/learohkigujmie ektine. Aaj båarasåbpoe learohkh sijhtieh nåhtoem utnedh biejjiesoejkesjistie guvviejgujmie dan åvteste såemies learohkh DLD:ine aaj lohkeminie tjabreminie. Biejjiesoejkesje byöroe bijjieguvviem vedtedh faagi jïh lïegkedimmiej bijjeli, jïh våajnoes sijjesne årrodh klaassetjïehtjelisnie. Jis learohkh mej DLD edtjieh maam akt jeatjah darjodh goh klaasse, maahta lissine jïjtse sjïehtedamme biejjiesoejkesjem utnedh. Maahta soejkesjem aaj nuhtjedh sertiestimmine.
- Boelhkesoejkesje mij doh joekehts bielieh tsööpkieh aktede tæjmoste, jïh laavenjassh vuesiehtidh mejtie edtja darjodh, vuesiehtimmien gaavhtan dam plæjjohkinie jïh paehpierinie guvviedidh, lamineereme kåarhth jallh digitaale versjovnem utnedh. Gellie learohkh lyjhkoeh nuepiem utnedh kroessem bïejedh jallh båarhte vaeltedh dam mejnie lea gaervies.
- Bïhkedassh jallh dahkoeöörnegh maehtieh learohkem viehkiehtidh daejredh guktie edtja laavenjassem loetedh jallh maam veanhtede.
- Tïjjevaeltije maahta nuhteligs årrodh learoehkidie mah sjïere daerpiesvoetem utnieh bijjieguvviem utnedh man guhkiem dah edtjieh laavenjassine barkedh, jallh man guhkies bodte lea.
Visuelle dåarjoe ööhpehtimmesne
Jïjnje åtnoen gaavhtan visuelle dåarjoste ööhpehtimmesne maanah DLD:ine vielie guarkoeh sisvegistie ööhpehtimmesne. Lïeremetsiehkine guvvieh jïh symbovlh maehtieh aaj dåarjojne årrodh maanan mojhtesefunksjovnese.
Maanah mej DLD daamtaj giehpiedamme barkoemojhtesem utnieh, jïh visuelle dåarjoe maahta dan åvteste hijven vuekie årrodh maanam viehkiehtidh sjyöhtehke bïevnesh veedtjedh jïh dejtie steeredh.
Åssjaldahkekaarhte jïh tjaelememierieh leah vuesiehtimmieh guktie visuelle dåarjoe maahta lïeremisnie åtnasovvedh. Åssjaldahkekaarhte maahta viehkiehtidh bijjieguvviem jïh ektiedimmiem sjugniedidh teeman bijjelen, daajehtsebarkosne jnv. Tjaelememierieh maehtieh nuhteligs årrodh struktuvrem teekstesne sjugniedidh. Learoehkh mah tjaaleldh åehpiedehtieminie tjabreminie maehtieh dam njaalmeldh nuhtjedh.
Nuhteligs måjhtelidh gosse visuelle dåarjoem ööhpehtimmesne nuhtjh:
- Vuesehth ajve dam mij sjyöhtehke dïsse mejnie gïehtele. Utnehth seadtoes visuelle byjresem klaassetjïehtjelisnie.
- Jis edtja filmem jallh guhkebe teeksth nuhtjedh maahta maereles årrodh laavenjassem voestegh vedtedh, guktie learohke daajra man mietie edtja vuejnedh.
- Joekehts såarhts visuelle dåarjoe maahta joekehts ulmide åtnasovvedh: veeljh dam mij bööremes dov jïh dov learohken daerpiesvoetese sjeahta, vuesiehtimmien gaavhtan åssjaldahkekaarhte jïh voelpedijagrammh maehtieh hijven årrodh bijjieguvviem vedtedh jïh ektiedimmieh vuesiehtidh.
Dette kan være nyttig for deg
Visuell støtte i barnehagen
Barn med DLD kan ha vansker med å oppfatte informasjon som formidles verbalt. Det viktig å tenke på hvordan man kan bruke andre sanser til …
Guktie mubpiengïelem mij evtiedimmesne gïelesturremijstie joekehtidh?
Hvorfor opplever vi at noen barn og unge med flerspråklig bakgrunn har så usikre språkferdigheter at det kan forveksles med DLD?
Mïsse tjoerh ussjedidh gosse gelliengïeleldh maanah goerehtalledh?
Flerspråklige barn og elever har kompetanse på to eller flere språk. Dette får konsekvenser når du skal kartlegge.